Jurysdykcja Kościoła nad małżeństwami - Blog O wszystkim Interesującym

Jurysdykcja Kościoła nad małżeństwami

Prawo Kościoła i prawo państwowe

Według nauczania Kościoła Katolickiego, mimo odrębnej natury i funkcji władzy świeckiej i władzy kościelnej, obie sprawują rządy nad tymi samymi ludźmi. Człowiek jest jednocześnie obywatelem danego państwa i członkiem Kościoła. Sobór Watykański II wskazuje,, że obie wspólnoty, chociaż z różnych tytułów (przyczyn), służą realizacji powołania jednostkowego a jednocześnie powołania społecznego tych samych ludzi (Gaudium et spes 76). Obie społeczności są złączone wspólnym celem swego powstania, trwania i funkcjonowania. Troszczą się o dobro człowieka pojmowane w sposób integralny. Stąd może się zdarzyć i często zdarza (sprawy małżeńskie i edukacja są chyba najlepszymi przykładami), że te same spraw ludzie podlegają zarówno władzy i prawu państwowemu jak i władzy kościelnej. Róży jest jednak tytuł.
Zgodnie z nauczaniem Apostołów i samego Chrystusa, obie władze należą do porządku określonego przez Boga, obie władze roszczą sobie prawa do regulowania instytucji małżeństwa. Nie powinien istnieć konflikt między regulacją państwową a kościelną.
Podstawą jurysdykcji kościelnej nad małżeństwami swych wyznawców jest podniesienie przez Jezusa Chrystusa umowy i związku małżeńskiego do godności sakramentu (zob. o tym np. encyklika Casti connubii). Sakramenty podlegają zaś wyłącznej jurysdykcji Kościoła, który wskazuje przez swe normy prawne, w tym ustawodawstwo kościelne, jakie warunki są wymagane do ważnego i godziwego zawarcia sakramentu małżeństwa – umowy małżeńskiej. W związku z tym pozostaje jego wyłączna kompetencja rozpoznawania spraw związanych bezpośrednio z tymże sakramentem (causae spirituales).

Dynamika prawa kanonicznego

Kodeks z roku 1917 przyjął, że Kościół Katolicki ma również władzę nad małżeństwami niekatolików ochrzczonych, którzy mieli podlegać katolickiemu prawu małżeńskiemu, gdy zawierali małżeństwa między sobą lub z nieochrzczonymi. Dopuszczalne były wyjątki, jak kanon 1070, który wyłączał w stosunku do niekatolików ochrzczonych kanon o przeszkodzie różnej wiary. Podobnie kanon 1099 wyłączał ich spod przepisów o formie kanonicznej.
Według Kodeksu z 1983, małżeństwa katolików podlegają prawu Bożemu i kanonicznemu, prawu świeckiemu zaś w zakresie czysto cywilnych (świeckich) skutków zawarcia związku małżeńskiego (kanon 1059). Stąd, odmiennie niż w Kodeksie Pio-benedyktyńskim, chrześcijanie – niekatolicy nie podlegają ustawom czysto kościelnym (np. ustanawiającym przeszkody). Celem takiego uregulowania jest dążenie do zmniejszenia liczby nieważnych małżeństw chrześcijan odłączonych oraz wzgląd ekumeniczny. Z kanonem 1059 koresponduje norma ogólna, że ustawom czysto kościelnym (legibus mere ecclesiasticis) podlegają wyłącznie ochrzczeni w Kościele Katolickim lub przyjęci do niego.

About the author